سر مىگيرد اسلام را از نو . « 1 » يعنى : در اسلام امورى حادث شده مانند امور جاهليت پس او آن‌ها را خراب مىكند و دوباره اسلام را از نو بر مردم تحميل مىكند . اين حديث اشاره دارد به بدعت‌ها و تحريفات و تأويلات و آن‌چه از وى مهجور و متروك گشته و تبديل به قانون ديگر شده . ابو بصير به حضرت صادق عليه السّلام عرض كرد : مرا آگاه كن به گفتهء امير المؤمنين عليه السّلام : « انّ الاسلام بدء غريبا و سيعود غريبا فطوبى للغرباء » : اسلام ابتدا شد غريب و زود است كه برگردد غريب شود ، پس خوشا به حال غرباء » . فرمود : « اذا قام القائم استأنف دعاء جديدا كما دعا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم » : هرگاه قائم قيام كند از سر گيرد دعوت را ، دعوت تازه و از نو چنان‌كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم دعوت كرد » . « 2 » و در روايت ديگر از ابو بصير ، فرمود : « يستأنف الدّاعى منّا دعاء جديدا كما دعا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم » : دعوت‌كنندهء ما از سر مىگيرد دعوت را دعوت تازه و نو چنان‌كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم دعوت كرد » . « 3 » غربت اسلام را در اين دو حديث چنان تفسير فرمود : كه از اسلام چيزى باقى نمىماند ، و جز اندكى بر اسلام به طورى كه واقع او هست نيستند و از اين جهت غريب است و چون قائم قيام كند آن اسلامى را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم دعوت به او مىكرد دعوت كند و دوباره از سر نو او را تازه كند . اين احاديث چنان‌كه مىبينى دال است بر قسمت اول كه بر عهدهء آن حضرت است يعنى : اسلام را دوباره تازه كند و احكام و سنت‌هاى مردهء او را زنده كند به طورى كه از اول بوده ، و تحريف و تغيير و تأويلاتى كه در او و در كتاب او كرده‌اند محو كند ، و كتاب را به تأويلات و تنزيلات اصلى خود رايج و منتشر سازد . اخبار ديگر نيز هست كه از آن‌ها قسمت دوم هم استفاده مىشود و اين‌كه آن حضرت به‌علاوهء اين دعوت و تجديد اسلام ، امر جديد و كتاب جديدى نيز خواهد آورد

--> ( 1 ) - اثباة الهداة 3 / 539 ح 499 . ( 2 ) - غيبت نعمانى 221 . ( 3 ) - بحار 52 / 366 ح 148 .